Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Wat is de kerk jou waard? drs. E. F. J. Duijsens R. K. Economencollege Inleiding

Dovnload 185.96 Kb.

Wat is de kerk jou waard? drs. E. F. J. Duijsens R. K. Economencollege Inleiding



Datum21.09.2017
Grootte185.96 Kb.

Dovnload 185.96 Kb.

Rooms-Katholiek Kerkgenootschap in Nederland

Persmap

Kerkbalans 2012




Wat is de kerk jou waard?

drs. E.F.J. Duijsens

R.-K. Economencollege
Inleiding
In 2012 wordt voor de 40e maal de landelijke actie Kerkbalans gehouden. Aan de actie nemen vijf kerkgenootschappen deel:


  • het Rooms-Katholieke Kerkgenootschap

  • de Protestantse Kerk in Nederland

  • de Algemene Doopsgezinde Sociëteit

  • de Remonstrantse Broederschap

  • de Oud-Katholieke Kerk

Deze landelijke actie wordt jaarlijks gehouden ter ondersteuning van de plaatselijke initiatieven in de parochies (geloofsgemeenschappen) om financiën binnen te krijgen. De parochies organiseren zelf hun geldwervingsactie. Dit gebeurt op zeer uiteenlopende manieren, waarbij ruimte is voor plaatselijke tradities. De jaarlijkse geldwerving is nodig om de eigen activiteiten van de parochies te kunnen betalen. Er moeten salarissen van priesters, diakens, pastoraal werkers, secretariaatsmedewerkers, huishoudelijk personeel, kosters en organisten/dirigenten worden betaald. Gebouwen (kerk, pastorie, parochiecentrum) zijn eigendom van de parochie en moeten door de parochie onderhouden worden. De gebouwen kosten steeds meer geld. Ook diverse andere verplichtingen moeten worden betaald, zoals bijdragen aan het bisdom.


Voor de kerkgenootschappen zijn de opbrengsten uit de actie Kerkbalans de grootste inkomstenbron. Door deze jaarlijkse actie worden telkens opnieuw miljoenen Nederlanders bereid gevonden om op vrijwillige basis aan de kosten van het kerkelijke werk bij te dragen.
De informatie die u in deze notitie aantreft, heeft alleen betrekking op het Rooms-Katholieke

Kerkgenootschap in Nederland. Deze notitie is als volgt ingedeeld:



  • In de eerste paragraaf worden de financiële gegevens verstrekt van alle parochies met betrekking tot hun inkomsten en uitgaven over 2010.

  • In de tweede paragraaf wordt uitgebreid aandacht besteed aan de inkomsten en deelname met betrekking tot Kerkbalans.

  • In de derde paragraaf wordt ingegaan op het aantal katholieke kerkelijke accommodaties en het aantal gebouwen dat in 2011 in en buiten gebruik is gesteld. Deze kerkelijke gebouwen zijn nodig om het kerkelijke werk in al zijn veelsoortigheid uit te voeren. Veel van deze gebouwen zijn beschermd vanwege hun monumentaal karakter of zijn beschermd stads- of dorpsgezicht. Van de katholieke kerkgebouwen is ongeveer 40% aangewezen als rijksmonument. Daarnaast is ongeveer 15% aangewezen als gemeentelijk monument dan wel provinciaal monument. Deze gebouwen hebben derhalve een cultureel-historisch belang voor een veel grotere groep mensen dan alleen de parochianen. Toch komt de instandhouding van deze monumentale gebouwen voor een belangrijk deel voor rekening van het R.-K. Kerkgenootschap en zijn leden.


  1. Inkomsten en uitgaven van de parochies in 2010

De financiële cijfers zijn ontleend aan de jaarrekeningen van de parochies.


Totale inkomsten

De totale inkomsten van parochies (zie tabel 1) bestaan voor 66% uit inkomsten ‘levend geld’, hetgeen een optelling is van de bijdragen aan Kerkbalans, de collecten voor de eigen kerk en de vergoedingen voor kerkelijke diensten. De overige inkomsten (34%) zijn afkomstig uit bezittingen en beleggingen.


De totale inkomsten levend geld zijn in 2010 in vergelijking met 2009 met 2% gedaald, en bedragen ruim
€ 111 miljoen (tegen € 113,3 miljoen in 2009). De inkomsten uit Kerkbalans zijn in 2010 met bijna 0,5% gedaald tot ruim € 60 miljoen; ze maken ruim de helft uit van de totale inkomsten levend geld.

De inkomsten uit bezittingen en vermogen zijn in 2010 met ruim € 1 miljoen gedaald (een daling van 2%) tot een totaal van ruim € 57 miljoen.


In zijn totaliteit zijn de inkomsten van de parochies in 2010 met € 3,4 miljoen gedaald (een daling van 2%) tot een totaal van ruim € 168 miljoen.
Uitgaven

De totale uitgaven (tabel 2) van de parochies bedroegen in 2010 ruim € 182 miljoen; deze uitgaven zijn in vergelijking met 2009 stabiel gebleven. De kosten voor gebouwen zijn met € 1,7 miljoen gedaald, daar staan extra kosten voor personeel (€ 1,6 miljoen) tegenover.


Tekorten

In totaal hadden de parochies in 2010 een tekort van bijna € 14 miljoen (ruim 8% van de inkomsten), dat ten laste van het vermogen en de voorzieningen is gebracht. Dit tekort is groter dan in 2009 (€ 10,6 miljoen).


Tabel 1 Specificatie inkomsten parochies in 2010 (x € 1.000)



bijdragen Kerkbalans


collecten eigen kerk


vergoeding kerkelijke diensten



totaal inkomsten

‘levend geld’


inkomsten

bezittingen en beleggingen




totaal

inkomsten




x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

Groningen- Leeuw.



3.652

52

684

10

964

14

5.300

76

1.693

24

6.993

Utrecht

15.202

39

5.709

15

5.100

13

26.011

67

12.898

33

38.909

Haarlem-Amsterdam

8.132

33

4.626

19

3.384

14

16.142

66

8.502

34

24.644

Rotterdam

7.870

35

3.899

17

2.959

13

14.728

65

7.912

35

22.640

Breda

5.678

40

2.155

15

1.764

12

9.597

67

4.637

33

14.234

Den Bosch

11.326

32

4.279

12

5.780

16

21.385

60

14.332

40

35.717

Roermond

8.291

33

4.215

17

5.424

22

17.930

71

7.176

29

25.106







 




 




 




 




 




Totaal 2010

60.151

36

25.567

15

25.375

15

111.093

66

57.150

34

168.243







 




 




 




 




 




2009*

60.410

35

26.660

16

26.275

15

113.345

66

58.304

34

171.649

* In vergelijking met de Persmap Kerkbalans 2011 aangepaste cijfers (vooral voor de bisdommen Rotterdam en Den Bosch).

Tabel 2 Specificatie uitgaven parochies in 2010 (x € 1.000)




gebouwen


personele kosten**



afdrachten



overige kosten




totaal

uitgaven




x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

%

x € 1.000

Groningen- Leeuw.



2.893

37

2.797

36

1.019

13

1.075

14

7.784

Utrecht

14.423

35

16.371

39

3.531

8

7.420

18

41.745

Haarlem-Amsterdam

10.822

40

9.130

34

3.096

11

3.890

14

26.938

Rotterdam

9.524

39

8.219

34

2.457

10

4.007

17

24.207

Breda

4.910

32

6.271

41

1.954

13

2336

15

15.471

Den Bosch

17.520

45

12.167

31

3.236

8

6.073

16

38.996

Roermond

10.424

39

8.116

30

3.962

15

4.475

17

26.977







 




 




 




 




Totaal 2010

70.516

39

63.071

35

19.255

11

29.276

16

182.118







 




 




 




 




2009*

72.221

40

61.458

34

18.966

10

29.640

16

182.285

* In vergelijking met de Persmap Kerkbalans 2011 aangepaste cijfers (vooral voor de bisdommen Rotterdam en Den Bosch).

** In vergelijking met de Persmap Kerkbalans 2011 zijn dit aangepaste cijfers waarbij de kosten eredienst en pastoraal nu zijn opgenomen bij de overige kosten.

Figuur Inkomsten en uitgaven katholieke parochies 2010



  1. Ontwikkeling van de inkomsten uit Kerkbalans

De inkomsten uit Kerkbalans zijn in 2010 bijna een half procent gedaald, nadat ze in 2009 al stabiel gebleven waren. Daarmee is er een eind gekomen aan de stijgingen van rond de 2% in de jaren daarvoor.


Wanneer we per bisdom de ontwikkeling tussen 2009 en 2010 bezien, kunnen we enkele verschillen constateren (tabel 3). De bisdommen Groningen-Leeuwarden en Rotterdam hebben de inkomsten uit Kerkbalans zien stijgen1. In het aartsbisdom Utrecht en in het bisdom Roermond zijn de inkomsten nagenoeg gelijk gebleven en in de andere bisdommen (Haarlem-Amsterdam, Breda en Den Bosch) zijn ze gedaald.
Wat betreft het aantal bijdragers (tabel 4), zien we dat 41% van de katholieke huishoudens bijdraagt aan Kerkbalans, twee procentpunten lager dan in 2009. Deze ontwikkeling zien we in alle bisdommen terug, met uitzondering van het bisdom Haarlem-Amsterdam waar de participatie gelijk is gebleven.
Volgens kerkelijke registratie waren er ultimo 2010 4.166.000 katholieken, hetgeen per persoon een Kerkbalans-bijdrage betekent van ruim € 14. Nemen we uitsluitend degenen die daadwerkelijk een kerkbijdrage hebben gegeven (41% van alle katholieken), dan komen we tot een gemiddelde Kerkbalans-bijdrage van circa € 36 per gever, ofwel circa € 79 gemiddeld per huishouden2 dat deelneemt aan de actie. In 2009 was dit bedrag € 74.
Op basis van de trend in de opbrengsten in 357 parochies3 kan de opbrengst van Kerkbalans in 2011 worden geschat. Naar verwachting zijn de opbrengsten in het afgelopen jaar gedaald met ongeveer 2%, tot een bedrag van € 58,9 miljoen.
Tabel 3 Bijdragen Kerkbalans (x € 1.000)



2009

2010

2011

Groningen-Leeuwarden

3.633

3.652





Utrecht

15.251

15.202




Haarlem-Amsterdam

8.210

8.132




Rotterdam

7.669

7.870




Breda

5.772

5.678




Den Bosch

11.565

11.326




Roermond

8.310

8.291
















Totaal

60.410

60.151

*58.900

* Schatting.
Tabel 4 Deelname van katholieke huishoudens aan Kerkbalans (in %)



2009



2010










Groningen-Leeuwarden

62

60

Utrecht

57

55

Haarlem-Amsterdam

42

42

Rotterdam

38

36

Breda

42

41

Den Bosch

40

38

Roermond

35

33










Totaal

43

41


  1. Zorg voor katholieke kerkgebouwen



    1. Aantal katholieke kerkgebouwen


Tabel 5 Aantal kerkgebouwen per 1 november 2011, per bisdom



2011







Groningen-Leeuwarden

85

Utrecht

336

Haarlem-Amsterdam

197

Rotterdam

189

Breda

150

Den Bosch

351

Roermond

324







Totaal

1.632


    1. Buiten gebruik gestelde en nieuwe katholieke kerkgebouwen


Tabel 6 Aantal buiten gebruik gestelde en nieuwe kerkgebouwen in 2011


buiten gebruik gesteld



nieuwbouw










Groningen-Leeuwarden

0

0

Utrecht

2

0

Haarlem-Amsterdam

1

0

Rotterdam

2

0

Breda

1

0

Den Bosch

3

1

Roermond

4

0










Totaal

13

1

Het aantal buiten gebruik gestelde en nieuwgebouwde kerken in 2011 is exact gelijk aan 2010.


    1. De in 2011 buiten gebruik gestelde katholieke kerken c.q. vervanging hiervan


In de loop van 2011 zijn dertien kerkgebouwen buiten gebruik gesteld. Van alle kerkgebouwen neemt een buurkerk de functie over in het kader van parochiële samenwerking of samenvoeging.
Aartsbisdom Utrecht

In Bilthoven is de St. Laurenskerk in de parochie HH. Martha en Maria aan het gebruik onttrokken. Het kerkgebouw telde 480 zitplaatsen.

In Oldenzaal is de Emmauskerk van de parochie H. Plechelmus met 250 zitplaatsen aan het gebruik onttrokken.
Bisdom Haarlem-Amsterdam

In Amstelveen is het kerkgebouw in de parochie H. Anna met 450 zitplaatsen aan het gebruik onttrokken.


Bisdom Rotterdam

In ‘s-Gravenhage is het kerkgebouw van de parochie HH. Engelbewaarders en het kerkgebouw van de parochie H. Hart van Jezus met 240 zitplaatsen aan het gebruik onttrokken.


Bisdom Breda

In Zandstraat is de H. Pastoor van Ars bijkerk van de geloofsgemeenschap van de H. Maria Hemelvaart te Sas van Gent in de Elisabethparochie aan het gebruik onttrokken.


Bisdom ‘s-Hertogenbosch

In Hedikhuizen is de Lambertuskerk van de Pastorale Eenheid De Bernse Maasparochies met 150 zitplaatsen aan het gebruik onttrokken.

In Helmond is De Goede Herderkerk van de parochie H. Lambertus aan het gebruik onttrokken.

In Eindhoven is het kerkwijkcentrum van de parochie Woensel Midden en Zuid aan het gebruik onttrokken.


Bisdom Roermond

In Sittard is het kerkgebouw van de parochie H. Bernadette met 430 zitplaatsen aan het gebruik onttrokken.

In Horst is het kerkgebouw van de parochie H. Norbertus aan het gebruik onttrokken. Het kerkgebouw telde 750 zitplaatsen.

In Steyl is het kerkgebouw van de parochie H. Rochus met 730 zitplaatsen aan het gebruik onttrokken.

In Tegelen is het kerkgebouw van de parochie H. Hart van Jezus aan het gebruik onttrokken. Het kerkgebouw telde 750 zitplaatsen.


    1. De nieuwe katholieke kerken in 2011


In 2011 is één nieuwe kerkgelegenheid in gebruik genomen.
Bisdom ‘s-Hertogenbosch

In Nijmegen is in de parochie H. Drie-Eenheid/Allerheiligst sacrament een hoofdkerk in gebruik genomen. Het betreft vervanging van een grote kerk. Het afzonderlijke kerkgebouw is eigendom van de parochie en telt 180 zitplaatsen.



1 Waarbij het in het bisdom Rotterdam waarschijnlijk deels administratieve correcties betreft.

2 Uitgaande van een gemiddelde huishoudgrootte van ongeveer 2,2 personen per huishouden.

3 Zij vormen een selectie van parochies met betrouwbare opgaven van de opbrengsten Kerkbalans vanaf 2007 en vormen tevens een representatieve afspiegeling van alle katholieke parochies (wat betreft de verdeling naar bisdom, aantal parochianen per parochie en stedelijkheid)

  • Inkomsten en uitgaven van de parochies in 2010
  • Ontwikkeling van de inkomsten uit Kerkbalans
  • Zorg voor katholieke kerkgebouwen Aantal katholieke kerkgebouwen
  • Buiten gebruik gestelde en nieuwe katholieke kerkgebouwen
  • De in 2011 buiten gebruik gestelde katholieke kerken c.q. vervanging hiervan
  • De nieuwe katholieke kerken in 2011

  • Dovnload 185.96 Kb.