Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Zeespiegelstijging

Dovnload 0.52 Mb.

Zeespiegelstijging



Pagina4/4
Datum05.12.2018
Grootte0.52 Mb.

Dovnload 0.52 Mb.
1   2   3   4

Soms is iets ingewikkelder dan het lijkt. Dat geldt in ieder geval voor de Groenlandse ijskap, ontdekten Utrechtse poolonderzoekers. Kort gezegd: de ijsmassa smelt minder snel dan gedacht. Van een sneeuwbaleffect lijkt geen sprake.

De Groenlandse ijskap smelt. Nu is dat niet zo erg, want door sneeuwval groeit hij ook weer aan. Zo gaat dat, in de natuur. Het wordt pas vervelend – vooral voor lage landen als het onze – als er meer ijs smelt dan erbij komt. Door de opwarming van de aarde zou dat wel eens kunnen gebeuren, zeggen wetenschappers. Met een stijgende zeespiegel als resultaat.

Uiteindelijk zou het geheel zelfs in een stroomversnelling kunnen raken, doordat een toename van smeltwater zorgt voor een toename van de glijsnelheid van Groenlandse gletsjers. Smeltwater dat van de bovenkant van een gletsjer naar de onderkant sijpelt, werkt daar als een glijmiddel voor de ijsmassa. Die beweegt daardoor sneller richting lager gelegen delen, waar het warmer is en het ijs nog sneller smelt, vervolgens nog rapper glijdt en uiteindelijk in – voor gletsjerbegrippen – sneltreinvaart in zee belandt.

“Dat dachten we tenminste”, zegt Roderik van de Wal, werkzaam aan het Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht (IMAU) en eerste auteur van een artikel in Science waaruit blijkt dat de dynamiek van de ijskap net iets ingewikkelder is.

IJs kan weliswaar sneller gaan glijden door een toename van smeltwater, maar op een gegeven moment stagneert de boel. Van de Wal: “De snelheid kan enorm fluctueren. De ene week kan het ijs zich met een snelheid van 100 meter per jaar voortbewegen, de andere week is dat 400 meter per jaar. Dat is een factor vier verschil.”

Dat zit ‘m in de afvoer van het smeltwater, vertelt de Utrechtse onderzoeker. “Tot een bepaalde hoeveelheid sijpelt het via kleine afvoerkanalen in het ijs naar de bodem, waar het druk opbouwt en de gletsjer als het ware optilt. De waterlaag zorgt er vervolgens voor dat het ijs zich sneller voortbeweegt. Maar op een gegeven moment is er zoveel smeltwater, dat het niet meer onder de gletsjer blijft zitten. De glijsnelheid neemt daardoor weer af.”

Sterker nog, in de afgelopen vijftien jaar is de gemiddelde glijsnelheid van het Groenlandse ijs afgenomen, in plaats van toegenomen. En dat terwijl er meer ijs gesmolten is. Dat weten de onderzoekers doordat ze al zo lang metingen aan de ijskap verrichten. Daarmee is het Utrechtse het langst durende onderzoeksproject rond de ijskap op Groenland tot nu toe, weet Roderik van de Wal. “Sinds begin jaren negentig doen we al metingen. We gebruiken daarvoor lange stokken met zwarte schijven, die op verschillen plaatsen in het ijs staan. In zo’n schijf zitten een gps-sensor en een datalogger, die ieder uur de positie van de stok registreren. Na een jaar halen we de datalogger van de stok en laden de positiegegevens in de computer, zodat we de snelheden van de ijsmassa kunnen uitrekenen.”

En die vallen best mee, blijkt nu. “Ja, maar desalniettemin is er reden tot zorg, denk ik. De aarde warmt op – dat is nu wel duidelijk – en ijsmassa’s zullen daardoor harder smelten dan eerst. Dat neemt alleen niet zo hand over hand toe als werd gedacht.”



Rand van de Groenlandse ijskap



West-Groenland, gefotografeerd vanuit de helikopter



R.S.W. van de Wal e.a.: ‘Large and rapid melt-induced velocity changes in the ablation zone of the Greenland ice sheet’, Science, 4 juli 2008

Science: extreme zeespiegelstijging niet waarschijnlijk

04 september 2008



- Een zeespiegelstijging van meer dan twee meter in 2100, zoals in sommige extreme klimaatscenario's wordt voorzien, is in feite ˜fysiek onmogelijk".

Dat schrijven glaciologen van de universiteiten van Colorado, Montana en Californie vrijdag in het weekblad Science, naar aanleiding van nieuwe modelberekeningen.

Ze reageren daarmee op studies van ondermeer de Duitse onderzoeker Stefan Ramsdorf, die de laatste jaren wijst op de mogelijkheid dat door het afsmelten van Groenland en andere grote ijsmassa's en het uitzetten van warm zeewater vele meters zeespiegelstijging mogelijk zijn, wellicht nog deze eeuw.

Als heel Groenland smelt, stijgt de zee wereldwijd zes meter. Dat is overigens ook volgens Ramsdorf niet erg aannemelijk, zeker niet voor 2100.

De Amerikanen deden modelstudies en keken welke omstandigheden er nodig zijn om tot twee meter zeespiegelstijging te komen. In dat geval, berekenen ze, moeten alle denkbare glaciologische extremen worden aangenomen. Landijs moet bijvoorbeeld zeer snel afvloeien naar zee en daar in relatief warm water ook snel smelten.

Dat allemaal samen is niet plausibel, aldus W.T. Pfeffer en collega's in hun artikel in Science. De meest waarschijnlijke waarde die ze zelf met hun modellen vinden, is ongeveer 80 centimeter stijging in 2100.

Dat is wel hoger dan het VN-klimaatpanel IPCC vorig najaar nog schatte in de vierde rapportage: 18-59 centimeter, afhankelijk van het scenario van klimaatopwarming. Die uitkomst was wat lager dan in eerdere IPCC-rapportages, maar ook harder, doordat de modelberekeningen in de tussentijd nauwkeuriger waren geworden.

Het Nederlandse KNMI berekende zelf een hogere stijging, van 85 centimeter maximaal. Bij die schatting waren recentere gegevens over het afsmelten van Groenlandse gletsjers meegenomen. Aan de kust komt daar nog een bodemdaling van 10 centimeter in 2100 bovenop.


Kolossale ijsplaat Zuidpool verdwijnt in zee

UTRECHT - De Wilkinsplaat, een reusachtige Antarctische ijsplaat, staat op het punt te desintegreren en in zee te stromen, zeggen Britse en Nederlandse onderzoekers.



21.01.2009

De ijsplaat heeft een oppervlak van duizenden vierkante kilometers en steekt als een platte berg 20 meter boven zeeniveau uit.

Op satellietbeelden is te zien dat de plaat inmiddels vol grote scheuren zit en enkel nog wordt bijeengehouden door een steeds smallere strook zee-ijs.

Deze 40 kilometer lange ijsdam, die 'als een kurk op een fles' de rest van de gebarsten ijsplaat fixeert, was in 1950 nog 100 kilometer breed.

Inmiddels rest volgens de British Antarctic Survey (BAS) niet meer dan een splinter stabiel ijs, slechts 500 meter breed. Zodra deze doorbroken wordt, zal ook de achterliggende massa in zee stromen, verwachten de onderzoekers.

Nederlands onderzoek

Het kan nu elk moment gebeuren zegt David Vaughan, een glacioloog van BAS. We zijn hier getuige van de laatste momenten van de Wilkins-ijsplaat. Om de bewegingen van het ijs te registreren heeft Vaughan een GPS-meter op de plaat gestationeerd. Deze verzamelt gegevens voor onderzoek van IMAO, het Instituut voor Atmosferisch en Marien Onderzoek van de Universiteit Utrecht.

Deze ijsplaten zijn een soort gletsjers, die op hun plek worden gehouden door bijvoorbeeld eilandjes'', vertelt Michiel van den Broeke, van IMAO.

Het is zeer zorgwekkend dat ze nu zo snel verdwijnen. Het afbreken van de beschermende ijsplaten kan er volgens Van den Broeke voor zorgen dat ook de achterliggende gletsjers sneller naar zee gaan stromen. Dit kan de zeespiegelstijging versterken.

Grote delen van de ijsplaat werden in maart vorig jaar, aan het einde van de Antarctische zomer, instabiel. In voorgaande jaren verdwenen al de 'Prince Gustav Channel', 'Larsen Inlet', 'Larsen A', 'Wordie', 'Muller' en de Jones-ijsplaat in zee.

Het meest geruchtmakend was het instorten van Larsen B in 2002. Deze omvangrijke ijsplaat verdween in 30 dagen volledig van de kaart. Uit sedimentonderzoek is gebleken dat de ijsplaten in elk geval meer dan 10.000 jaar oud waren.

Massaverlies

"Het verdwijnen van deze ijsplaat en de negen andere is een direct gevolg van klimaatverandering", zegt Vaughan. Het Antarctisch schiereiland is daar relatief gevoelig voor, omdat het ijs daar vrij ver in de omringende oceaan steekt. De gemiddelde temperatuur is er sinds 1950 al met drie graden gestegen.

Maar ook de West-Antarctische ijskap verliest de laatste jaren massa, blijkt uit satellietmetingen. En in tegenstelling tot de populaire theorie dat hogere temperaturen het ijs op Antarctica zouden versterken met extra sneeuwval, blijkt zelfs de nog immer zeer koude Oost-Antarctische ijskap niet te groeien.

Vanwege de vele onzekerheden is in de officile voorspellingen voor zeespiegelstijging van het IPCC tot nog toe echter geen rekening gehouden met een mogelijk versneld bewegen van gletsjers op Antarctica en Groenland.

ZIE OOK:





03/05/2008

Noordpool wordt warmer, Zuidpool kouder

Ook Zuidpool is snel warmer geworden

22 januari 2009



Het Zuidpoolgebied is de afgelopen vijftig jaar wel degelijk warmer geworden. De opwarming lag zelfs boven het mondiaal gemiddelde. Dit blijkt uit een nieuwe bewerking van oude meetgegevens.

De opwarming is in lijn met de theorie van het broeikaseffect. Tot dusver werd Antarctica beschouwd als een gebied dat zich, enigszins raadselachtig, aan de mondiale opwarming onttrok. Het afwijkend gedrag is wel toegeschreven aan het ‘gat’ in de stratosferische ozonlaag boven de Zuidpool. Alleen het Antarctisch schiereiland, het ‘aanhangsel’ dat richting Vuurland wijst, werd aantoonbaar warmer. De rest van het Zuidpoolgebied leek niet te reageren of zelfs wat af te koelen.



Amerikaanse onderzoekers schrijven de valse indruk vandaag in Naturetoe aan gebrekkige waarnemingen. Op het reusachtige continent bevindt zich maar een veertigtal weerstations en die staan bijna allemaal aan de kust. Hun metingen zijn niet representatief voor het binnenland.



Opwarming van Antarctica. Hoe roder, hoe warmer.  Graphic Nasa

Met geavanceerde statistische techniek zijn aan de hand van de kustmetingen toch schattingen gemaakt voor het binnenland. De grote samenhang tussen de metingen maakte dit mogelijk. Dezelfde werkwijze werd toegepast op waarnemingen van een satelliet van de Amerikaanse weerdienst NOAA. Het leverde praktisch dezelfde reconstructie op.

Het westelijk deel van Antarctica blijkt sinds 1957 met 0,17°C per decennium opgewarmd, het schiereiland 0,11°C en oostelijk Antarctica 0,10°C per decennium. Het mondiaal gemiddelde voor de hele eeuw is 0,07°C per decennium. Antarctica blijkt dus in lijn met de rest van de wereld op te warmen. Onderzoek aan boorkernen uit het ijs bewees dat de opwarming van de Zuidpool al een eeuw gaande is.

Dat het gat in de ozonlaag van grote invloed is op de temperatuur van Antarctica is nu minder waarschijnlijk geworden. De onderzoekers zien eerder een belangrijke invloed van de temperatuur van het zeewater en de omvang van de zeeijsbedekking



'Opwarming Antarctica begonnen'

januari 2009

Sinds de jaren 50 is de temperatuur rond de Zuidpool, waar 90 procent van 's werelds ijs ligt, met 0,5 graden gestegen, blijkt uit verzamelde gegevens van satellieten en weerstations.

Twee dagen na het bericht over het desintegreren van een grote ijsplaat op het Antarctisch schiereiland komt een groep Amerikaanse wetenschappers met een overzicht van alle beschikbare meetgegevens van het zuidelijke continent.

In tegenstelling tot het door klimaatsceptici frequent geproclameerde kouder worden en aangroeien van Antarctica, laat de wetenschappelijke realiteit geen enkele ruimte meer voor ontkenning: Klimaatverandering heeft de Zuidpool bereikt. En zoals overal: sneller dan we verwachtten, stellen de onderzoekers.

Eric Steig

"Wat je continu hoort is dat Antarctica kouder wordt en dat is simpelweg niet het geval", zegt Eric Steig van de Universiteit van Washington in Seattle, hoofdauteur van de studie die vandaag in Nature wordt gepubliceerd.

De gemiddelde temperatuurstijging is sterk vergelijkbaar met het mondiale gemiddelde, vertelt Steig. Klimaatsceptici stelden in het verleden dat Antarctica kouder zou worden als bewijs dat de mondiale opwarming een mythe zou zijn.

De Amerikaanse onderzoeksgroep schrijft dat de gemeten Antarctische opwarming moeilijk te verklaren is zonder deze te koppelen aan de sterk toegenomen antropogene uitstoot van broeikasgassen, voornamelijk door grootschalig gebruik van fossiele brandstoffen.

West-Antarctische ijskap

Op het Britse onderzoeksstation Rothere, op het Antarctisch schiereiland, was het gisteren 2,6 graden boven nul. "Maar het gebied waar we de opwarming meten is veel groter dan alleen het schiereiland. Ook de gehele West-Antarctische ijskap warmt op", zeggen de Amerikanen. "En de gemiddelde oppervlaktetemperatuur van het hele continent neemt toe", meldt de studie.

"West-Antarctica zal uiteindelijk smelten als deze opwarming zo doorzet", zegt Drew Shindell, een medeauteur van het NASA Goddard Institute for Space Studies.

Groenlandse ijskap

Daarvoor zou volgens hem een gemiddelde temperatuurstijging van 3 graden voor nodig zijn. Ook de Groenlandse ijskap zou bij een dergelijke temperatuurstijging niet overleven.

Tezamen bevatten zij genoeg ijs voor een gemiddelde zeespiegelstijging van 14 meter. De ijsmassa op Oost-Antarctica bevat zelfs voldoende water om de zeespiegel wereldwijd met nog eens 50 meter te laten stijgen. Deze ijskap is echter minder kwetsbaar voor de huidige opwarming.

"Maar zelfs wanneer slechts een fractie van Groenland en West-Antarctica smelt kunnen we deze eeuw nog meters zeespiegelstijging zien, met desastreuze gevolgen" target="_blank", zegt Barry Brook, directeur van het onderzoeksprogramma naar klimaatverandering van de Universiteit van Adelaide.



Smeltend ijs

Vanwege de hoogte van het continent, gemiddeld 2800 meter, is het smelten van de zuidpool ijs alleen aan de kusten merkbaar.


Groenland, ijsland en noordpoolijs smelten


De noordpool smelt zelfs razendsnel en op Antarctica sneeuwt het wat meer door de invloed van de warmere omringende oceanen.

Toch is de situatie op het antarctisch continent desastreus, de zee-ijsplaten breken af en de gletschers op het vasteland krijgen dus de volle ruimte om af te glijden in de zee en de zeespiegel te doen stijgen.

Als ijs veranderd in water kan het sneller opwarmer omdat water beweegt en omdat het zonlicht minder weerkaatst( albedo - ) Dit is een koppelmechanisme dat de afkalving versnelt

* Een site die de ijs concentratie op de beide polen bijhoudt:


http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/.
Daarbij moet vermeld worden dat het hier alleen maar gaat om het ijsoppervlakte en niet de dikte.
Daardoor lijkt het soms uit deze metingen alsof het met het ijs heel erg goed gesteld is.
Maar deze metingen houden niet rekening met het ijsdikte.
Heel veel meerjarig ijs is verdwenen en daarvoor in de plaatst is er veel meer 1jarig ijs gekomen, die elke seizoen nu wegsmelt.

Experts waarschuwen voor sterkere stijging zeespiegel

11 maart 2009

- De werkelijke stijging van de zeespiegel zal deze eeuw veel groter zijn dan het laatste IPCC-rapport voorspelt, zo zegt een grote groep klimaatexperts.

Het VN-klimaatrapport uit 2007 geldt als leidraad voor de onderhandelingen naar het nieuwe klimaatverdrag, waarover in december dit jaar tijdens de klimaattop in Kopenhagen overeenstemming moet worden bereikt.

Maar een groeiend aantal klimaatwetenschappers, waarvan er deze week tweeduizend deelnemen aan een congres, eveneens in Kopenhagen, waarschuwt dat het IPCC-rapport te conservatief is en dat zowel voorspellingen als emissiedoelen moeten worden aangescherpt.

Zo is de door het IPCC voorspelde zeespiegelstijging van maximaal 59 centimeter in deze eeuw enkel gebaseerd op de verwachte 'thermische expansie' van oceanen, het uitzetten van warmer water, en de smelt van kleinere gebergtegletsjers. Smelt van de grote ijskappen op Groenland en Antarctica werden in 2007 nog buiten beschouwing gelaten.

Snellere smelting

Professor Konrad Steffen, die voor de Universiteit van Colorado reeds 35 jaar poolonderzoek verricht, vertelt op een persconferentie dat meerdere nieuwe studies laten zien dat beide ijskappen versneld afsmelten. Hij voorziet daarom een zeespiegelstijging van een meter of meer in 2100.

“Dat is tot drie keer meer dan de gemiddelde voorspelling van het IPCC”, aldus Kondrad. “Het is een enorme verandering die roept om actie.”

Sommige wetenschappers denken zelfs dat smelt van de reusachtige gletsjers zichzelf versneld, omdat de grote hoeveelheden smeltwater het ijs sneller naar zee laten stromen. “Ik verwacht dat ook de zeespiegelstijging zal versnellen naarmate onze planeet warmer wordt”, zegt professor Stefan Ramstorf van het Potsdam Instituut voor Klimaatonderzoek, eveneens aanwezig op het congres.



Slachtoffers

Tien procent van de wereldbevolking, meer dan 600 miljoen mensen, leeft in gebieden die door de voorspelde stijging bedreigd worden.

Het UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de VN, ziet in zeespiegelstijging een drijvende kracht voor massale stromen klimaatontheemden. De organisatie verwacht dat in deze eeuw 332 miljoen mensen, vooral in laaggelegen rivierdelta's, door klimaatverandering hun huizen zullen moeten verlaten. Ook het UNDP baseert zich daarbij echter op de lagere IPCC-voorspelling.

'Zeespiegel stijgt veel meer en sneller'

http://www.nu.nl/wetenschap/2505526/zeespiegel-stijgt-veel-meer-en-sneller.html

2 mei 2011

De zeespiegel stijgt meer en sneller dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit een rapport van de Arctische Raad dat dinsdag wordt verwacht, maar waar een krant in Kopenhagen maandag al over bericht.

Tot het jaar 2100 moet rekening worden gehouden met een stijging van 0,9 tot 1,6 meter, vooral vanwege het steeds sneller smeltende poolijs.

Tussen 2003 en 2008 steeg de zeespiegel ongeveer 3 millimeter per jaar en smeltend poolijs droeg daar voor 40 procent aan bij, aldus de Arctische Raad die het milieu op de Noordpool beschermt. Het internationale klimaatpanel IPCC voorzag in 2007 een zeespiegelstijging van 18 tot 59 centimeter.

Europees Commissaris Connie Hedegaard (Klimaat) hoopt dat dit nieuws een impuls kan zijn voor de stagnerende klimaatonderhandelingen: ''De cijfers geven aan dat het de verkeerde kant opgaat''.






Opwarming al zes decennia ongebroken













'Stijging zeespiegel leidde koude periode in'













Zee warmt niet alleen op door broeikaseffect













'Aarde koelt niet af'
1   2   3   4

  • R.S.W. van de Wal e.a.: ‘Large and rapid melt-induced velocity changes in the ablation zone of the Greenland ice sheet’, Science, 4 juli 2008
  • Kolossale ijsplaat Zuidpool verdwijnt in zee
  • Ook Zuidpool is snel warmer geworden
  • Opwarming Antarctica begonnen
  • Smeltend ijs
  • Experts waarschuwen voor sterkere stijging zeespiegel 11 maart 2009

  • Dovnload 0.52 Mb.