Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Zoom. Opgerolde chromosomen zijn goed zichtbaar onder een lichtmicroscoop. Legende bij de figuren a-e

Dovnload 208.37 Kb.

Zoom. Opgerolde chromosomen zijn goed zichtbaar onder een lichtmicroscoop. Legende bij de figuren a-e



Pagina2/4
Datum12.03.2017
Grootte208.37 Kb.

Dovnload 208.37 Kb.
1   2   3   4

Rood: /

pseudogene GULOP
GC08P027491

http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20043001108

 

                              



image:chromosome 8.svg

http://en.wikipedia.org/wiki/Chromosome_8_%28human%29

 

http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/9chrom350.gif

Onder de 56 ziektegenen op chromosoom 9 kan het ABL-gen chronische myeloïde leukemie (CML) veroorzaken. CML ontstaat door blootstelling aan straling of sommige chemicaliën. In de leukemiecellen is vaak het Philadelphia-chromosoom te vinden, een verlengd chromosoom 9 waar een stukje van chromosoom 22 op is terechtgekomen. Het verlengde chromosoom is onder de microscoop zichtbaar bij chromosoomonderzoek van de kankercellen en was zo een hulpmiddel bij de diagnose. Genetici hebben een jaar of vijf geleden opgehelderd hoe leukemie ontstaat na de verhuizing van het brokstukje van 22 naar 9: het gen ABL dat codeert voor een eiwit dat celdeling stimuleert wordt vastgeplakt aan een ander gen. Dat laatste gen is veel vaker actief. Het gevolg is dat het ABL-eiwit veel te vaak wordt afgelezen zodat ongecontroleerde celdeling en daarmee kanker ontstaat.

 

http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/10chrom350.gif

Op chromosoom 10 zijn 49 ziekmakende genen bekend. Een ervan toont hoe een simpele mutatie tot dagelijkse overlast leidt. Onze genen zijn niet alleen nodig voor groei en voortplanting; voor iedere lichamelijke activiteit zet het regelsysteem genen aan om benodigde eiwitten te produceren. Het gen PNLIP codeert voor de het door de pancreas geproduceerde enzym dat vet splitst in vetzuren. Wie dit lipase mist en toch vet eet heeft chronische diarree en zo is deze - zeer zeldzame - ziekte ontdekt. Het gen is in 1991 gevonden. De ziekte was overigens al met medicijnen die het pancreaslipase bevatten te verlichten.

Er zijn honderden enzymen betrokken bij de spijsvertering. Die worden steeds aan de hand van hun gen na een maaltijd geproduceerd en snel daarna weer afgebroken.



http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/11chrom350.gif

Het gen dat sikkelcelanemie veroorzaakt is 챕챕n van de 98 bekende ziekteveroorzakende genen op chromosoom 11. Sikkelcelanemie is de meestvoorkomende erfelijke ziekte onder mensen van het negrode ras (1 op de 650 geboorten). Het betrokken gen HBB codeert voor het eiwit bta-hemoglobine, een zuurstoftransporterend eiwit in de rode bloedcellen. Aangedane rode bloedcellen hebben een sikkelvorm. Daaraan dankt de ziekte zijn naam. Bij sikkelcelanemie is 챕챕n aminozuur in de eiwitketen veranderd. Thalassemie is een ernstiger defect in hetzelfde eiwit, vaak leiend tot de dood op kinderleeftijd. Het zijn vanouds twee ziekten, maar ze blijken te worden worden veroorzaakt door defecten aan één gen. Vaak gaat het andersom en wordt 챕챕n ziekte door meerdere gendefecten veroorzaakt.



Chromosoom 11

Meer inzicht over oorzaak autisme






 19 februari 2007




Er zijn genen ontdekt die een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van autisme.

Dat bericht het Universitair Medische Centrum Utrecht (UMCU) naar aanleiding van een groot internationaal onderzoek naar de genetische oorzaken van autisme.



Baanbrekend onderzoek 
De resultaten van dit onderzoek staan beschreven in de maart-editie van het tijdschrift Nature Genetics, waar het UMCU alvast een kijkje in heeft kunnen nemen.

Het baanbrekende onderzoek is uitgevoerd door het Autism Genome Project (AGP) Consortium, waarin onderzoekers uit vijftig researchgroepen uit Amerika en Europa samenwerken. Namens het UMC Utrecht zijn Herman van Engeland, Maretha de Jonge, Chantal Kemner en collega’s van de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie bij het onderzoek betrokken.



Behandeling voor autisme
De conclusies zijn tweeledig. Ten eerste is op chromosoom 11 (bepaalde drager van erfelijkheidsmateriaal) een gebied ontdekt met genen die betrokken zijn bij het ontstaan van autisme.

Verder blijkt dat sommige mensen met autisme afwijkingen hebben in genen die betrokken zijn bij neuronale communicatie, dat aan de basis staat van taal en communicatie. Vooral afwijkingen in de boodschapperstoffen glutamaat en GABA blijken verband te houden met autisme. Deze stoffen zijn essentieel voor het functioneren van het brein.

Wellicht kan met deze kennis een begin gemaakt worden met de ontwikkeling van een behandeling voor autisme, zo suggereert het UMCU.

Genetische factoren 


Autisme is een ernstige ontwikkelingsstoornis. Patinten die eraan lijden hebben problemen met sociale interactie en communicatie. Het wordt wel gezien als de psychiatrische aandoening die het sterkst door genetische factoren bepaald wordt.

Het project draaide om het vinden van genetische overeenkomsten tussen autistische familieleden. Wetenschappers verzamelden en analyseerden daarvoor genetisch materiaal van 8000 gezinsleden uit bijna 1500 families waar autisme in voorkomt.

De onderzoekers maakten daarvoor gebruik van zogenaamde SNP’s, eenletterige veranderingen in het DNA die genetische variatie aangeven. Via microarrays spoorden de onderzoekers de SNP’s op die samenhangen met autisme. Verder analyseerden ze het DNA van autismepatiënten op de aanwezigheid van copy number variations, veranderingen in het aantal kopieën van bepaalde stukken DNA.

Links:

Wat is autisme?

Study Suggests Autism Causes Are Genetic

 

 



http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/12chrom350.gif

Chromosoom 12 is de langste van de groep korte chromosomen. Er zijn toch nog 65 ziekteveroorzakende genen op bekend. Naar 챕챕n ervan wordt bij alle pasgeborenen gezocht in het hielprikbloed. Fenylketonurie (PKU) is een stofwisselingsziekte veroorzaakt door het defecte enzym fenylanalinehydroxylase. Dat breekt het aminozuur fenylanaline af. Als dat niet gebeurt ontstaat zwakzinnigheid. Een fenylanaline-arm dieet voorkomt de zwakzinnigheid grotendeels. Er zijn inmiddels in het betrokken PAH-gen tientallen mutaties gevonden die PKU veroorzaken. Er zijn milde en ernstige vormen van de ziekte, die zijn gecorreleerd met mutaties. Sommige mutaties komen veel voor in Noord-Europa, andere vooral in Zuid-Europa of Japan.

 Chromosoom 12  en chromosoom  X

Genes for Hemophilia A & B and von Willebrand disease

 

http://bp3.blogger.com/_dzh2cmcoois/rhkrs9mztii/aaaaaaaabwa/7rtj9nwahey/s400/chromosome_12_vwf.jpg http://bp0.blogger.com/_dzh2cmcoois/rhkrlnmzthi/aaaaaaaabv4/xaarmympkwe/s400/chromosome_x_f8_f9.jpg

http://sandwalk.blogspot.com/2007/04/genes-for-hemophilia-b-and-von.html

 

 



http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/13chrom350.gif

Een echte genetische klassieker onder de 27 ziektegenen op chromosoom 27 is het retinablastomagen. Het is vanouds bekend van een oogkanker uitgaande van het netvlies die al bij jonge kinderen aan het licht komt. Kinderen die de ziekte aan beide ogen krijgen lopen ook een verhoogd risico op andere tumoren later in het leven. Ziekte aan 챕챕n oog is meestal een nieuwe mutatie, kennelijk laat in de embryonale fase ontstaan. Ziekte aan beide ogen ontstaat vaak door overerving van het dominant ziekmakende gen.

 

http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/14chrom350.gif

De korte arm van chromosoom 14 (40 tot nu toe gevonden ziektegenen) wordt voorlopig niet gesequenced, omdat dat technisch vrijwel onmogelijk is. Hetzelfde geldt voor de korte armen van 13, 15, 21 en 22. Die chromosoomdelen bestaan bijna helemaal uit repetitief DNA (gearceerd weergegeven). Dat zijn duizenden keren herhaalde fragmenten DNA met steeds dezelfde basevolgorde. Waarschijnlijk ligt er toch hier en daar een gen. Ook het DNA op de verbinding van korte en lange arm (de centromeer) en op de uiteinden (telomeren) worden niet gesequenced.

 

http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/15chrom350.gif

De ziekte van Tay Sachs heeft zijn genetische thuisbasis op chromosoom 15. Tay Sachs komt veel voor onder Ashkenazi-joden. Kinderen met de ernstige vorm worden dement, blind, raken verlamd en sterven als ze twee of drie jaar oud zijn. Er bestaan ook vormen van de ziekte (veroorzaakt door andere mutaties in het gen) die pas op volwassen leeftijd tot uiting komen, met veel minder ernstige verschijnselen. In streng-religieuze joodse families wordt er eerst getest en dan pas getrouwd, om het voortbestaan van de ziekte te verhinderen.



http://bp2.blogger.com/_dzh2cmcoois/rfg0eykofxi/aaaaaaaabww/6wc11jb5bu4/s400/chromosome_15_oca2.jpg

Chromosoom 15

Human OCA2 Gene Is Responsible for Eye Color and Skin Color

#fullpost {display:none;}


Oculocutaneous albinism Type II [OMIN 203200] is a common type of albinism (especially in Africans). It characterized by loss of pigment-containing melanocytes in the skin. The genetic locus of this phenotype was localized to a single region on chromosome 15 and the gene was named OCA2 (oculocutaneous albinism Type II). SeeBeull's Blog; a blog written by a young man suffering from oculocutaneous albinism Type II.

The gene maps to 15q11-2-q12 and it has 24 small exons spread out over more than 350 kb (350,000 base pairs) [EntrezGene 4948]. The 836 aa coding region produces a protein called P protein, which has been localized to the membranes surrounding melanocytes.


http://bp2.blogger.com/_dzh2cmcoois/rfha4ykofyi/aaaaaaaabw4/0gxexzvl1pa/s400/oca2_gene.jpg

 

http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/16chrom350.gif

Meer dan de helft van de mensen met rood haar heeft die kleur te danken aan een variatie in hun gen voor melanocortine 1 receptor (MC1R). Roodbonte koeien onderscheiden zich ermee van hun zwartbonte soortgenoten en labradorretrievers danken er hun kleurvariatie aan. Het komt allemaal doordat wij zoogdieren twee huidpigmenten hebben (pheomelanine en eumelanine, resp. rood en zwart). Eumelanine wordt gemaakt via de melacortine 1 receptor en als die niet goed werkt is er weinig zwart pigment. Op chromosoom 16 zijn 49 ziektegenen gevonden.



Chromosoom 16

 

Human MC1R Gene Controls Hair Color and Skin Color



http://sandwalk.blogspot.com/2007/03/human-mc1r-gene-controls-hair-color-and.html

 

 



http://bp0.blogger.com/_dzh2cmcoois/rfhmqskof1i/aaaaaaaabxq/ae0vf0c7_9w/s400/chromosome_16_mc1r.jpgIt is often thought that the red hair/fair skin/freckles phenotype is recessive but genotypes of people with these characters are often heterozygous, suggesting that it is inappropriate overproduction of pheomelanin, rather than underproduction of eumelanin, that is mainly responsible for the traits. (Gain-of-function mutations are often dominant.)

The gene (MC1R) is located on chromosome 16 at q24.3 [EntreGene="4157]. The gene is unusual because it does not contain introns and it has large 5and 3untranslated regions (UTRs).



http://bp0.blogger.com/_dzh2cmcoois/rfhpsskof3i/aaaaaaaabxg/elmuvubcici/s400/mc1r_gene.jpg

There are over 30 known variants of this gene segregating in the human population. The variant responsible for red hair in the British population is a substitution of histidine for aspartate at amino acid 294 (D219H). This single amino acid substitution seems to account for all of the traits associated with red hair.

 

http://www.nrc.nl/w2/lab/dna/17chrom350.gif

Op dit korte chromossom zijn tot nu toe toch 73 ziektegenen geteld. Twee ervan zijn belangrijk bij het ontstaan of voortbestaan van borstkanker: p53 en BRCA1. P53 is een tumorsuppressorgen dat een sleutelrol speelt in het stilzetten van de celdeling zolang er nog fouten in het DNA moeten worden gerepareerd. Het is een van de eerste ontdekte tumorgenen en daardoor is zijn rol overschat. BRCA1 is later gevonden en blijkt met BRCA2 (op chromosoom 13) - indien gemuteerd - een belangrijke veroorzaker van borstkanker op jonge leeftijd.

 







Chromosoom 17

 

Onderzoekers David Koolen en Bert de Vries   van het Radboud Ziekenhuis in Nijmegen hebben een 'zwakke plek' in het menselijk DNA ontdekt. Een ouder met deze afwijking heeft meer kans op een kind met een verstandelijke handicap, spierzwakte en karakteristieke gezichtskenmerken.



Toekomstige ouders kunnen zich laten testen op de afwijking.

Bij een groep verstandelijk gehandicapten bleek hetzelfde stukje DNA uit chromosoom zeventien te ontbreken. Vervolgens werd duidelijk dat het ontbrekende stukje bij 챕챕n van de ouders 'andersom' in het chromosoom zit. 



Deze 'omkering' vormt volgens de onderzoekers een kwetsbare plek in het DNA.

Het komt voor bij twintig procent van de westerse bevolking.

Maar lang niet iedereen bij wie dat zo is, krijgt een verstandelijk gehandicapt kind, legt De Vries uit. Die mensen lopen een gering verhoogd risico van kleiner dan 0,1 procent op een kind met de aandoening. „Er zijn heel veel andere risicofactoren die we niet kennen waardoor zij meestal geen en heel soms dus wel een kind met deze handicap krijgen.”

De bewuste verstandelijke handicap gaat onder meer gepaard met spierzwakte in de vroege jeugd, die op latere leeftijd lijkt bij te trekken.

 De Vries en zijn collega's hebben zelf pas drie van de naar schatting vijfhonderd tot duizend mensen met die aandoening gezien. De rest zal de komende jaren nog herkend gaan worden. Op die manier krijgen deze ouders eindelijk een antwoord op de vraag waarom hun kind deze handicap heeft.”

In Nederland hebben iets meer dan 3 miljoen mensen deze 'zwakke plek' in het DNA.

Dat heeft tot vijfhonderd tot duizend gehandicapte kinderen geleid.

Brekend chromosoom 01/02/2007

inzicht in ontstaan chromosomale afwijkingen
Een studie van de K.U.Leuven onder leiding van Eric Legius van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid biedt nieuwe inzichten in wat er zich afspeelt bij het ontstaan van een chromosomale afwijking en heeft ook enkele gevoelige plaatsen in het menselijk genoom gelokaliseerd waar een en ander misloopt. De resultaten staan gepubliceerd in het decembernummer 2006  van het vaktijdschrift Nature Genetics.

Asymmetrische uitwisseling
Tijdens de reductiedeling in geslachtscellen komen de chromosomen van hetzelfde chromosomenpaar tegen elkaar te liggen en wisselen met elkaar stukken uit. In de structuur van chromosomen komen stukken DNA voor die in de loop van de evolutie enkele malen gedupliceerd zijn. Wanneer twee gedupliceerde stukken DNA op hetzelfde chromosoom tegen elkaar komen te liggen, kan er een asymmetrische uitwisseling plaatsvinden.

Het gevolg is een verlies (deletie) of verdubbeling (duplicatie) van een stuk chromosoom. Het Leuvense onderzoek toonde aan dat bijna alle dergelijke verliezen op chromosoom 17 zich op twee kleine plaatsen (loci)situeren. Hier doen zich tijdens de geslachtsdeling ook heel wat uitwisselingen voor. Ook in de overeenkomstige regio op chromosoom 19 werden twee dergelijke plaatsen ( hot spots  ? )aangetroffen.



Baat
Dit inzicht laat niet toe om deze afwijkingen te voorkomen, maar maakt het wel mogelijk om de oorzaak van bepaalde chromosomale afwijkingen beter te begrijpen.

 

Een beter inzicht in de gevoelige plaatsen van het menselijk genoom biedt ook de mogelijkheid om bij voorkeur deze plaatsen onder de loupe te gaan  nemen op afwijkingen om zo nieuwe erfelijke ziektebeelden te onderzoeken.



Sommige genetische eigenschappen ( en defecten ) zijn gerelateerd aan chromosoomschade.
http://cmp.roularta.be/cmdata/images/site72/weten/chromosoom.jpg

Breuken kunnen ziekten veroorzaken, maar ook de evolutie stuwen. – SPL Chromosomen zijn de dragers van de erfelijke kenmerken. De genen liggen netjes zij aan zij op die dragers.

Voor een goed functioneren is het belangrijk dat chromosomen zo intact mogelijk van de ene generatie naar de andere worden doorgegeven. Toch kan er van alles mislopen. Zo is het niet uitgesloten dat chromosomen breken, waardoor het moeilijk wordt een normaal functionerend lichaam in elkaar te puzzelen. Eric Legius van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid van de KU Leuven bestudeert met een aantal collega's dit breekproces. In het vakblad Nature Geneticsbeschrijven ze elementen die het breken van chromosomen in de hand werken.

Zo gebeurt een breuk gemakkelijk op plaatsen waar opeenvolgende stukken op een chromosoom sterk op elkaar gelijken. Bij de deling van de chromosomen (nodig voor een normale voortplanting) kunnen gebroken stukken verkeerd aan elkaar geplakt worden, waarbij er op één chromosoom een stuk te weinig is, op het andere een stuk te veel. Dat leidt tot een soort verkeerd geknoopte jas.

Het euvel geeft aanleiding tot genetische aandoeningen zoals een type neurofibromatose, waarbij er gezwellen groeien op zenuwen.

Legius en zijn collega's konden echter ook aantonen dat dezelfde zwakke punten een rol in de evolutie lijken te spelen, omdat ze ook op normale wijze uitwisselingen tussen stukken chromosoom in de hand werken. Wat tot nieuwe genetische constellaties leidt, die soms gunstig zijn voor de overleving.

Dirk Draulans









1   2   3   4

  • Er zijn genen ontdekt die een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van autisme.
  • Behandeling voor autisme
  • „Er zijn heel veel andere risicofactoren die we niet kennen waardoor zij meestal geen en heel soms dus wel een kind met deze handicap krijgen.”
  • Brekend chromosoom
  • op twee kleine plaatsen (loci)situeren.
  • Een beter inzicht in de gevoelige plaatsen van het menselijk genoom biedt ook de mogelijkheid om bij voorkeur deze plaatsen onder de loupe te gaan

  • Dovnload 208.37 Kb.